‘Verlangen naar religie?’ 

De schilder Vincent van Gogh was een boeiend mens en een inspirerend kunstenaar. De vele publicaties die over hem verschenen getuigen daarvan. Onlangs verscheen er weer een nieuwe publicatie met als titel ‘dat boek is subliem’. De schrijver ervan gaat in op de relatie tussen Vincent van Gogh en het boek ‘de navolging van Christus’ van Thomas a Kempis (14e eeuw).

Dit boek moet Vincent diep hebben geraakt! Een ding is duidelijk: Christus was voor Vincent van Gogh een diepe bron van inspiratie. Vincent, die domineeszoon was, wilde ten diepste Christus volgen en die navolging in zijn eigen leven in praktijk brengen. Hij heeft dat ook gedaan en werkte o.a. als hulpprediker voor de armsten van de armsten en verbleef ook een tijd onder de mijnwerkers in België.

Kunstenaar Van Gogh schreef over ‘de kunstenaar’ Jezus Christus:

Christus leefde zelf op een serene wijze als kunstenaar; groter dan alle andere kunstenaars, hij gaf niet om marmer, klei, verf, hij werkte in het vlees zelf. Dat wil zeggen dat deze ongehoorde kunstenaar, die onvoorstelbaar is voor het botte instrument van onze nerveuze en afgestompte hersenen, geen beelden maakte, geen schilderijen, geen boeken. Hij maakte levende mensen onsterfelijk. Dat is van gewicht om te weten, vooral omdat het waar is…

Er zijn verschillende interpretaties geweest van het leven en het werk van Van Gogh. Sommige daarvan zeggen: het was gedaan met zijn geloof, met zijn aandacht voor Christus en religie toen hij begon met schilderen. Maar is dat wel waar? We weten dat Van Gogh in zijn leven door diepe dalen is gegaan. En dat hij teleurgesteld was in Gods ‘grondpersoneel’. Maar tegelijk bleef Christus voor Van Gogh een grote inspiratiebron. In een van zijn brieven aan zijn broer Theo schreef hij letterlijk, dat hij een enorm verlangen had naar religie en (is mijn invulling) naar houvast, naar inspiratie, naar liefde, naar verbinding. Maar ‘verlangen’ betekent toch ook dat je iets kwijt bent? Er zijn momenten dat wij die verbinding, de inspiratie ook wel eens kwijt zijn. De weg van leven en geloven is vaak een zoektocht en een allesbehalve makkelijke reis, en een weg waarop wij moeten kiezen tussen wat goed is en wat niet goed is.

Ik zie veel verlangen bij mensen. Verlangen naar heelheid en verbinding, naar liefde en naar houvast. Is dat dan verlangen naar religie? Is dat verlangen naar God? Ik geloof dat er ook veel verlangen is bij God. God verlangt naar mensen; Hij verlangt naar recht en naar vrede; Hij verlangt naar compassie en zorg; Hij verlangt er naar om er bij te zijn, als mensen blij zijn of verdriet en pijn kennen. Ik hoop eigenlijk maar dat ons verlangen en Gods verlangen elkaar kruisen, en dat in de ruimte die ontstaat, iets van zijn liefde zichtbaar wordt!

Daarom gaat het toch? Ook in de Veertigdagentijd?

André Vlieger