Plastic soep bedreigt onze gezondheid

Plastic wordt niet biologisch afgebroken. Foto: epSos.de (creative commons via Flickr)

Een immense hoeveelheid plastic die rond drijft in onze oceanen vormt een plastic soep die onze gezondheid bedreigt. Plastic verdwijnt nooit, het wordt alleen afgebroken in steeds kleinere stukjes maar verdwijnen doet het nooit. Die kleine stukjes plastic komen via alles wat in zee leeft in onze voedselketen terecht: we eten plastic. De effecten daarvan op lange termijn zijn nog onbekend.

Plastic vervuiling is een van de ernstigste milieuproblemen. Als er geen ingrijpende maatregelen komen neemt de productie van plastic de komende jaren nog enorm toe, met als gevolg een stortvloed aan plastic afval en plastic vervuiling. Er is nog geen enkel internationaal verdrag dat landen verplicht om hun aandeel in de plastic soep te beperken of te stoppen.

Een verdrag zou ook eisen moeten stellen aan het inzamelen en hergebruik van alle kunststoffen, zonder lekkage naar het milieu. Plastic moet gaan voldoen aan wereldwijd af te spreken kwaliteitsnormen.

Enige echte oplossing: preventie

Initiatieven om de oceaan schoon te vissen, zoals van de Delftse student Boyan Slat, zijn mooi, maar het enige dat echt helpt is zorgen dat er niet meer rommel bijkomt. Al het plastic afval dat in zee terechtkomt valt door de invloed van het zonlicht uiteen in kleine deeltjes. Een deel ervan zinkt naar de bodem, een ander deel blijft hangen onder het wateroppervlak en de rest blijft erboven drijven. Omdat het plastic niet biologisch wordt afgebroken, veroorzaakt plastic vervuiling een serieuze bedreiging voor ons ecosysteem en de gezondheid van planten, dieren en mensen. De enige echte oplossing is voorkomen dat plastic in zee terechtkomt. Afgedankt plastic zoals flessen en verpakkingen, zou allemaal opnieuw gebruikt moeten worden. Zover zijn we nog lang niet. Campagnes voor bewustwording onder burgers en bedrijven zijn daarom noodzakelijk. De invoering van statiegeld voor alle kunst flessen zou een eerste stap kunnen zijn.

Microbeads

Ook als we al het afgedankte plastic in de kringloop weten te houden, is het probleem nog niet opgelost. Er zijn namelijk producten die microplastics bevatten en bij gebruik in onze waterafvoer/riool verdwijnen. Op die manier komen al die kleine plastic deeltjes direct in het milieu. Zo zitten er in veel verzorgingsproducten zoals gezichtsreinigers, scrubs en tandpasta minuscule korrels plastic (microbeads), meestal van polyethyleen. Honderden miljoenen mensen gebruiken deze producten zonder dat te beseffen.

Een nog groter probleem vormt de bijdrage aan de plastic soep door het wassen van onze kleren. Veel kleding is gemaakt van kunststoffen (voornamelijk polyester, nylon of acryl) of een combinatie met katoen. Wasmachines laten per wasbeurt duizenden kleine vezels vrijkomen, die alle in het milieu terechtkomen en door allerlei organismen gegeten worden. Geavanceerde filters in onze wasmachine zouden dit probleem voor een deel kunnen verhelpen. Alle problemen overziend, is er voor de plastic soep maar één structurele oplossing en dat is preventie.

 Natuurlijk spelen de politiek en het bedrijfsleven een belangrijke rol, maar wat kunnen wij vandaag zelf doen?

  • Organiseer een opruimactie de buurt, met de sportvereniging of op het schoolplein en gooi zelf geen afval op straat, in het water of de bosjes.
  • Neem een eigen drinkbeker mee naar school of werk en een lunchtrommel in plaats van een pakje sap en boterhammen in een zakje.
  • Neem geen plastic draagtasjes of andere verpakkingen meer aan bij het boodschappen doen maar neem zelf een boodschappentas mee.
  • Gebruik zo min mogelijk wegwerpspul. Dus gebruik op een feestje een glas in plaats van een plastic weggooibekertje.
  • Als je toch plastic moet of wilt kopen probeer het later opnieuw te gebruiken. Gooi het anders weg in de aparte zakken die de gemeente gratis verstrekt via supermarkten. Dan komt het niet in het milieu maar wordt het gerecycled.
  • Ballonnen zijn leuk, maar ballonnen oplaten is minder leuk. Want wat omhoog gaat, komt ook weer naar beneden. Zeevogels raken verstrikt in de touwtjes.
  • Poets je tanden niet met plastic! Check je tandpasta met de (gratis) Beat the Microbead-app.
  • Vertel anderen op school of het werk over het gevaar van de plastic soep en wat zij ertegen kunnen doen.

 

Namens de werkgroep Groene Kerk,
Rian van Houwelingen en Ger Dullens.