PLASTICVRIJ WINKELEN

 

Plasticvrije supermarkt: “Kwestie van wilskracht”

 

In maart 2018 trok een Nederlandse plasticvrije supermarkt internationale aandacht. Inmiddels zijn we een jaar verder, is de winkel alweer gesloten en blijven (inter)nationale opvolgers uit. Een supermarkt zonder fossiel plastic: een hype of een kijkje in de toekomst? 

 

Plasticvrij winkelen is vandaag de dag al mogelijk; dat wilde Ekoplaza aantonen met de opening van de plasticvrije supermarkt. Vanaf het begin was duidelijk dat de winkel tijdelijk open zou zijn, maar wel met het idee dat de resultaten navolging zouden krijgen. Ze wilden laten zien dat de consument de keus al heeft’

De supermarkt zonder plastic trok internationale aandacht: van de BBC tot de New York Times.

Deze interesse staat in schril contrast met de werkelijkheid: Er zijn geen succesverhalen bekend van supermarkten die geen plastic gebruiken. Een kwestie van wilskracht?, “Men blijft excuses verzinnen. Daar moeten we vanaf, want het wereldwijde plastic probleem is daar veel te groot voor.” 

Is Plasticvrije supermarkt: technisch haalbaar 

“Een compleet plasticvrij assortiment is, met een paar kleine uitzonderingen, technisch mogelijk”, vertelt de kwaliteitsmanager bij Ekoplaza, die benadrukt dat daarvoor echter concessies noodzakelijk zijn. Zo zou de winkel afscheid moeten nemen van leveranciers waar zij al tientallen jaren mee samenwerken.

Gelukkig willen veel leveranciers die zelf ook geen plastic meer gebruiken. Dus zij zien dat niet zo zeer als een uitdaging, maar meer als een praktisch probleem dat nog even opgelost moet worden.” De grootste uitdagingen vormen vacuümgetrokken verpakkingen van producten zoals kaas en producten die tijdens het verpakkingsproces worden verwarmd bv voorgekookte bietjes. Tot slot vormen pakken met een plasticlaagje aan de binnenkant een probleem, zoals melkpakken. 

Een plasticvrij assortiment 

De supermarkt experimenteert met nieuwe technieken zoals composteerbare folie. Een mooi voorbeeld daarvan is de aardappelzak. Je koopt een zak aardappelen van een composteerbare folie, je schilt de aardappelen, die doe je in die zak en die gooi je samen bij het groente- en fruitafval. Er is ook een plasticvrij vleesbakje mogelijk dat ‘technisch gezien’ te recyclen is. “Dus van een vleesbakje kun je weer een nieuw vleesbakje maken, maar op het moment dat je hem niet meer kan recyclen is hij volledig afbreekbaar.” 

 Ook biologisch-afbreekbaar plastic moet je opruimen 

Een veelvoorkomend misverstand is dat biologisch-afbreekbaar materiaal binnen korte tijd in de natuur zal afbreken. Dat is afhankelijk van welk soort biobased plastic je kiest en die keuze is weer afhankelijk van het doel. Zo wil je niet dat een pak soep al in de boodschappentas uit elkaar valt, maar een biologisch afbreekbaar plantenbakje dat je in de tuin ingraaft, mag wel snel afbreken. Ook biologisch afbreekbare spullen moeten worden opgeruimd! “Mijn houten kinderstoel gooi ik ook niet in de tuin, ook al is die is over zes jaar afgebroken.”

Recycling van biologisch afbreekbare verpakkingen: theorie versus praktijk 

Een argument tegen biobased biologisch-afbreekbaar plastic is dat deze verpakkingen in de praktijk alsnog in de verbrandingsoven terechtkomen. Zo vist de composteerder het biologisch-afbreekbare plastic uit het groente- en fruitafval, omdat hij niet kan zien dat het afbreekbaar is. Terwijl de plastic-recyclers het biologisch-afbreekbare plastic uit de plasticafvalstroom halen, omdat het een te kleine stroom is om een apart recycleprogramma op te zetten.  

In 2030: Alleen maar plasticvrije supermarkten? 

Of er in de toekomst alleen maar plasticvrije supermarkten zijn, daarover zijn de meningen verdeeld. Uiteindelijk zullen de supermarkten wel moeten. “

De ontwikkelingen rondom fossiele energiewinning en elektrisch rijden zullen daar invloed op kunnen hebben: “Aardolie winnen alleen om daar plastic van te maken, daarvan kun je je afvragen of dat lonend is. Dan is het ontwikkelen van een biobased alternatief ook een overlevingsstrategie van de verpakkingsindustrie. Maar dat is we heel ver vooruit kijken. Aan de andere kant, je weet niet hoe snel het gaat…”