Grafmonument

Op de begraafplaats trekt het grafmonument voor Martinus Wijnaendts van Stein (1786 – 1875), in 1875 in neorenaissance stijl ontworpen, de aandacht (Op de plattegrond nummer 49). Martinus, onwettige zoon van een luitenant der cavalerie, werd in 1786 in Breda gedoopt. Aanvankelijk bracht hij het niet verder dan tuinmansleerling, maar nadat hij lezen en schrijven had geleerd ging hij regelmatig de krant voorlezen bij de dames Falaiseau, de ongehuwde dochters van de overleden generaal der cavalerie Joseph Falaiseau. Deze schatrijke dames maakten Martinus tot hun enige en vermogende erfgenaam. Na hun dood trouwde Martinus in 1825 met Jacoba Anna Margaretha van Gils uit Oosterhout.

In de dekplaten van het monument staan familiewapens en de volgende inscripties:

RUSTPLAATS VAN DEN WELEDELEN HEER / M. WIJNAENDTS / AMBACHTSHEER VAN DEN LANDE VAN STEIN WILLENS / VRIJHOEF EN KALVERENBROEK / GEBOREN TE BREDA DEN 25 SEPTEMBER 1786 / OVERLEDEN TE MAARSEVEEN 25 JULI 1875 EN ZIJNE ECHTGENOOT VROUWE J.A.M. WIJNAENDTS GEBOREN / VAN GILS / GEBOREN TE OOSTERHOUT 9 JULI 1785 / EN OVERLEDEN TE MAARSEVEEN 6 MEI 1870″

Het monument wordt tegenwoordig onderhouden door een stichting genaamd “Stichting ’t Arm Kinderhuys en het Arme Weeshuys der Kercken van Breda”, gevestigd te Breda. Deze stichting beheert nog heden ten dage het vermogen van Wijnaendts van Stein. In 2009 heeft een ingrijpende renovatie van het monument plaatsgevonden.

Bijzondere graven

B. Lukwel:
Bastiaan Lukwel was van 1813 tot 1863 – dus ook ten tijde van de oprichting van de begraafplaats – gemeentesecretaris van Oosterhout. Ook was hij kerkvoogd van de Hervormde gemeente; als zodanig heeft hij de brief van 25 oktober 1828, waarin de Hervormde gemeente haar besluit tot aankoop van de grond aan B&W meedeelde, mede ondertekend. Lukwel heeft bij testament grond nagelaten aan de gemeente Oosterhout onder het beding dat deze grond ten algemeen nut gebruikt zou moeten worden; dat werd het Lukwel-park. Lukwel is overleden in 1872. Zijn graf bevindt zich links van de ingang tegen de (oostelijke) zijmuur. Op de plattegrond graf B-39.

Oorlogsgraven van het Gemenebest ( Commonwealth War Graves):
Op de begraafplaats bevinden zich 11 oorlogsgraven van militairen van de Royal Air Force (RAF). Op de plattegrond zijn dit de nummers 6 – 6c, 32 – 32c en 33 – 33b. De geschiedenis is voor zover ons bekend als volgt:

Op woensdag 15 mei 1940, ’s nachts om 01.30 uur, werd boven Den Hout een Britse Hampden bommenwerper van het 44e Squadron van de RAF neergeschoten. Het vliegtuig kwam brandend neer aan het “Eind van den Hout”. De vier bemanningsleden kwamen daarbij om het leven en werden door de Duitsers in de berm van een zandweg begraven.
de Duitsers markeerden dit door achter de graven het staartstuk en een mitrailleur van het vliegtuig te plaatsen. Op 25 juni 1941 zijn de stoffelijke resten van deze militairen bijgezet op onze begraafplaats.

Op zondag 20 december 1942, om ongeveer 20.00 uur, stortte een Britse Lancaster bommenwerper van het 9^e Squadron van de RAF neer aan de Achterstraat in Den Hout. De zeven bemanningsleden kwamen daarbij om het leven. De stoffelijke resten van deze militairen zijn  eveneens op onze begraafplaats begraven.

De namen van de omgekomen Britse militairen zijn:

In 1940:

Crawley , C.D. pilot officer, 24 jaar
Ashfield, L.J., flying officer,  22 jaar
Preston, F., corporal, 20 jaar
McKinlay, F.W., sergeant, 23 jaar

In 1942:

Lynes, J.W., flying officer, leeftijd onbekend
Tyreman, J.W., sergeant, 26 jaar
Sykes, J., sergeant, 30 jaar
Stokes, H.B., sergeant, 34 jaar
Wing, G.C., sergeant, 18 jaar
Ford, H.G., sergeant, 20 jaar
Hill, J., sergeant, 30 jaar.

Nog steeds worden zij ieder jaar op 4 mei tijdens een korte plechtigheid herdacht.